rewitalizacja parku przy ul. Gdańskiej

Teren Parku Chrobrego funkcjonuje jako przestrzeń komunalna od 1861 roku. Bezpośrednie otoczenie stawu (dawnej glinianki) zostało zagospodarowane w 1921 roku w układzie asymetrycznym, z drewnianymi schodami prowadzącymi w kierunku wschodnim. Kluczowa zmiana kompozycyjna nastąpiła w latach 1928–1935, kiedy to w osi wybudowanego wcześniej neoklasycystycznego pomnika zrealizowano monumentalne, granitowe schody terenowe. Wraz z tarasami, symetryczną roślinnością, fontanną oraz drzewem soliterowym, przestrzeń ta stanowiła reprezentacyjną bramę do Parku Chrobrego.

W latach 70. XX wieku poprowadzenie nowej obwodnicy śródmiejskiej i zmiana przebiegu ul. Gdańskiej drastycznie ingerowały w ten obszar. Północno-zachodni narożnik został ścięty nasypem drogowym, co odcięło park od naturalnego pieszego kierunku z miasta i spowodowało utratę części zabytkowych cech tego założenia.

Przystępując do odtwarzania historycznego wyglądu, zrealizowaliśmy szereg prac przygotowawczych i ziemnych. Oprócz sanitarnej wycinki chorych drzew i samosiewów kolidujących z zabytkowym układem, wykonano:

• Odtworzenie tarasów: Na podstawie archiwalnej dokumentacji fotograficznej precyzyjnie wyprofilowano skarpy po obu stronach schodów, przywracając im pierwotne rzędne i zasięg.
• Wymianę gruntu i osuszanie: U podnóża lewej skarpy, gdzie występowały silne wysięki wód podskórnych, usunięto zabagniony grunt. Korytowanie oraz zastąpienie gliny warstwą żwiru i nową ziemią urodzajną.
• Przygotowanie pod infrastrukturę: Pod ziemią poprowadzono rurę osłonową, która umożliwiła w późniejsze zasilenie projektowanej na stawie fontanny.

Zasadniczym elementem zlecenia w ramach projektu „Więcej drzew i krzewów w mieście – Zielony Lębork” była odbudowa szaty roślinnej. W uzgodnieniu z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków zaprojektowaliśmy ją tak, by szanowała historyczną oś, a jednocześnie wspierała współczesną bioróżnorodność. Płaskie elementy odtworzonych tarasów pokryto trawnikiem. Na bocznych krawędziach schodów zaprojektowaliśmy formowany żywopłot z cisa (zastępując historycznego, lecz trudniejszego w utrzymaniu żywotnika). Kwatery tarasowe zaakcentowane zostały czerwoną kwitnącą tawułą i białą różą okrywową.
 

Roślinność skarp: W miejscach, gdzie utrzymanie trawnika byłoby trudne, wprowadziliśmy gęste nasadzenia okrywowe z bylin (m.in. bergenie, bodziszki, runianki, paprocie, hosty, bluszcze i barwinki). Z dalszej perspektywy zlewają się one w jednolitą, zieloną taflę, nawiązując do pierwotnego, trawiastego charakteru skarp.

Ramy kompozycyjne: Zewnętrzną granicę terenu wyznacza formowany na wysokość i szerokość 1 metra żywopłot bukowy. Od strony głównych ulic wtóruje mu szpaler głogów sadzonych co 4 metry. Po przeciwległej stronie stawu, w oparciu o archiwalne fotografie, odtworzone zostało drzewo soliterowe – topola włoska. Łącznie nasadzonych zostało 58 szt. drzew.

Współczesna kompozycja ekologiczna: W oddalonej od schodów części parku wprowadzono zróżnicowane krzewy kwitnące i owocujące (7914 szt.). Ich głównym zadaniem jest przyciąganie owadów i ptaków, co bezpośrednio podnosi wartość ekologiczną całego terenu. Powieszonych zostało 20 budek lęgowych dla ptaków oraz 10 domków dla owadów.

Należy zaznaczyć, że projekt miał ściśle określone ramy. Zlecony zakres nie obejmował twardych prac budowlanych i drogowych, takich jak: remont historycznych schodów granitowych, wymiana nawierzchni chodników, odtworzenie historycznej altany, czy wykonanie projektu oświetlenia i iluminacji parku.